Bomen over bomen - Westroute

Trots staan we daar te pronken voor het huidige café; voorheen ooit bierbrouwerij, raadhuis, woonhuis/winkel van koster Oomen. We zagen de kerkgangers voorbijkomen om na de hoogmis het café in te ‘duiken’ om de wekelijkse weetjes met elkaar te delen. En na de borrel de iets luidruchtigere praatjes aan te horen, vergelijkbaar met nu op het terras van ’t Raedthuys. We worden gerespecteerd vanwege de schaduw op het vaak zonnige terras en we vormen ook een prachtig plaatje met het schitterende pand achter ons; zeg nou eerlijk! En dat we eigenlijk een beetje in de weg staan en ruimte innemen op het toch al smalle terras, dáár hoor je niemand over. We staan hier al heel lang en hebben veel meegemaakt, zoals de diverse malen dat auto’s uit de bocht vlogen en op het café knalden. Gelukkig bleven wij gespaard. We hopen nog lang de prachtige (en soms wat minder prachtige) teksten aan te mogen horen!

In de voortuin van de pastorie valt uiteraard de prachtige beuk op, prachtig centraal voor de pastorie en het H. Hartbeeld. Maar links daarvan, vrijwel tegen de schutting van de buren staat een meer dan 100 jaar oude paardenkastanje. Deze paardenkastanje staat op de monumentenlijst en toen de boom enkele jaren geleden gesnoeid moest worden omdat hij te veel overlast voor de buren bezorgde, moest daarvoor toestemming gevraagd worden.

Oorspronkelijk stonden hier drie lindebomen: de Julianaboom, de Bernhardboom en de Wilhelminaboom. Die waren daar geplant t.g.v. het huwelijk van Prinses Juliana en Prins Bernhard op 7 januari 1937. Zij stonden daar jarenlang op de speelplaats van de Norbertusschool. Toen de speelplaats werd verlegd moesten er twee bomen plaatsmaken. Alleen deze Wilhelminaboom kon blijven staan. Deze Wilhelminaboom is opgenomen in het landelijk register van monumentale bomen van de bomenstichting. Hoeveel Alphense kinderen zouden in al die jaren rond deze boom hebben gespeeld?

In oktober 1944 verwoestte een bom het kerkhof en zijn omgeving. Een heleboel beenderen en schedels kwamen hierbij naar de oppervlakte. Die heeft men tezamen herbegraven en daarbovenop is, wat we in de volksmond de Calvarieberg noemen, aangelegd. Eromheen zijn rode beuken geplant. En die beuken geven nu een prachtig parkachtig zicht op de begraafplaats. Vanaf de ingang naar de Calvarieberg is een laan van bomen (esdoorns) geplant om het beeld nog te versterken.

Zo’n 100 jaar geleden zijn er drie lindes geplant voor het toenmalige oude boerderijtje aan de Ulicotensebaan door de vader van Kees Brock. In 1962 vond er een verbouwing plaats omdat de familie Brock eenvoudig te weinig ruimte had. Dit ging wel ten koste van één van de bomen. De bedoeling was om het hout te verzagen voor de uitbreiding, maar vanwege zeer waarschijnlijk oorlogsresten, werd daarvan afgezien. De kinderen konden vroeger gemakkelijk achter de bomen door fietsen, maar dat is inmiddels niet meer mogelijk. Ook hadden ze een soort kabelbaantje tussen de bomen en de schuur gespannen! De bomen werden natuurlijk steeds omvangrijker. Ze wortelen diep, maar toch werd er bij een latere interne verbouwing een wortel aangetroffen pal onder het keukenblok. En dat verklaart waarom bij hevige stormen het aanrecht kraakte en ook onder het schrobputje vreemde geluiden te horen waren. Corry, de jongste dochter van de familie Brock, is in de boerderij blijven wonen en is zéér begaan met de bomen. Ze maakt o.a. haar eigen lindebloesemthee en haalt lindehoning (van háár bomen) bij de buren. In 2004 heeft ze een boomchirurg gevraagd de bomen te onderzoeken; gelukkig bleken de bomen nog zeer vitaal en jeugdig (lindes kunnen wel zo’n 300 jaar worden). Dit onderzoek was ook nodig voor de verzekering want de bomen groeiden inmiddels zowat tegen de voorgevel. Dit zorgt regelmatig voor scheuren…. Maar de bomen omdoen is géén optie voor Corry! Zolang zij er woont, zullen ze niet verdwijnen!!! I.v.m. de lichtinval zijn de bomen in 2019 gesnoeid; gelukkig herstelt de prachtige kruin zich binnen enkele jaren!!! En voor ‘nageslacht’ is gezorgd: kort na de eeuwwisseling heeft Corry alvast een kleine scheut geplant achter de schuur; haar dochter Elke was nog een baby. En nu, zo’n 20 jaar verder, is deze scheut een aardige boom geworden: lindes aan het Brockenpaadje zijn hiermee gegarandeerd! (En mocht u ook plaats hebben voor zo’n majestueuze boom: neem contact op met Corry en u kunt een scheut bestellen. Hopelijk is u de tijd gegund om zo’n prachtige linde in al zijn schoonheid te zien ‘opgroeien’).

Met de overgang van de 20e naar de 21e eeuw gingen we tegelijkertijd van het 2e naar het 3e millennium. Een unieke gebeurtenis die wij uiteraard niet nóg een keertje zullen meemaken….. Dat vond het gemeentebestuur ook. Hoe dat nu eens feestelijk te onderstrepen? Gekozen werd om t.g.v. dit unieke feit aan alle baby’s in de gemeente die dat jaar geboren werden, een boom aan te bieden. En deze bomen zouden dan als herinnering voor de komende decennia/eeuwen een laantje vormen: het Geboorte-laantje. Als locatie werd de Oude Gilzerbaan uitgezocht, beginnend vanaf de Maastrichtsebaan. We spreken Pleun van Alphen, één van degenen aan wie indertijd een boom werd geschonken door de gemeente. Uiteraard kan Pleun zich van de festiviteiten niets meer herinneren, maar haar fotoalbum brengt uitkomst: Op 7 maart 2001 verzamelen de ouders van de dan éénjarige kindertjes zich op de afgesproken locatie. We zien tal van kinderwagens en auto’s aan de kant, waaronder de bekende eend van toenmalig burgemeester van Campenhout. Vaders en moeders zijn druk in de weer om de jonge beuken te planten…. Pleun heeft boom 29 toegewezen gekregen. Bij de boom is door haar vader een bordje geplaatst en we herkennen daarop een afbeelding van haar geboortekaartje…. Nu, bijna 21 jaar later is dat bordje verdwenen, maar een door de gemeente geplaatst informatiebordje herinnert ons aan deze bijzondere gebeurtenis!

Op het grasveld rond het Oudheidkundig Streekmuseum (op de spie Baarleseweg/Stationstraat) staan een tiental grote eiken. Op zich niet zo spectaculair. De overlast vanwege de kraaiennesten is groot. Wat wél bijzonder is, is dat er in 2013 een linde is geplant door toenmalig burgemeester Harrie Nuyten. Dit t.g.v. de inhuldiging van Zijne Majesteit, koning Willem-Alexander op 30 april 2013. Deze koningsboom flankeert a.h.w. het beeld van pastoor W.Binck, stichter van het Brabants heem.

We zitten aan de keukentafel bij Henk en Tonnie Cornelissen in hun spoorhuis op Boshoven. Henk heeft ons gewezen op een wel heel bijzonder verhaal…. In 1865 zijn een viertal leilindes aangeplant op Boshoven 10. Dat gebeurde in die dagen bij veel boerenerven. Tot zover niets bijzonders… In 1975 worden deze lindes omgezaagd en de stronken worden in de bosrand gegooid. Stan Geerts heeft één van die stronken toen ingegraven en daar is deze mooie lindeboom uit ontstaan. Karel Geerts heeft nog wel één van de scheuten weg moeten zagen om de overlevingskans van de andere te waarborgen en dat is dus gelukt! Hij viel tot voor kort amper op, omdat hij half verscholen achter grove dennen stond. Bij het opschonen van het perceel rondom het woonhuis kwam de linde in al zijn glorie weer ‘tevoorschijn’. Toevallig kwam Henk een vraag tegen van het Cultureel Erfgoed of iemand nog iets wist van bomen die hun oorsprong hadden rond 1850… Henk heeft daarop gereageerd en blaadjes en zaadbolletjes (herbariummateriaal) opgestuurd. Daaruit bleek al heel snel dat deze linde afstamt van zo’n 400 jaar geleden in Noord-Holland gekweekte en geëxporteerde lindes naar Zuid-Zweden. Ook bomen kun je dus met hun DNA onderzoeken!!!

Legendes doen de ronde en met name in het christendom werd de linde verbonden aan vruchtbaarheid, liefde en gerechtigheid. Ook stonden ze vaak als een soort van grenspaal op hoeken van percelen. In Alphen stonden of staan er nog vele! Toen in 2014 nagedacht werd over ‘wat te doen met het perceeltje naast de Kapel van Boshoven?’ werd het idee om er een arboretum van te maken breed gedragen. Bedrijven en particulieren werden uitgenodigd een linde te doneren. Gekozen werd om zoveel mogelijk verschillende soorten aan te planten, om op deze manier de bloeitijd te vergroten van 1 naar 3 maanden, en zodoende ook de biodiversiteit en voedsel voor insecten te vergroten. Jan en Joke Loonen zijn particulieren die we spreken. In hun werkzame leven hadden zij een boomkwekerij en dus zijn zij enorm begaan met bomen (‘die zijn echt ons ding’) en de natuur. Zij woonden nog maar net in Alphen toen ze hoorden van het project bij de kapel. En uiteraard droegen zij graag hun steentje bij in hun nieuwe woonomgeving. Ze kozen voor de Mongoolse linde, een vroege bloeier die als van het eerste bomen in het blad komt elk voorjaar. Hoewel je deze soort nauwelijks in bossen tegenkomt is hij al zo’n 5000 jaar een typisch Nederlandse linde. Jan en Joke gaan regelmatig naar hun boom om die, indien nodig, te voorzien van organische mest en een paar gieters water om de boom een oppepper te geven. Voor Joke passen al de puzzelstukjes in elkaar: natuur, bomen, erbij willen horen, je steentje bijdragen aan de samenleving waar je met zoveel liefde woont, schone leefomgeving. En inderdaad, de passie spatte ervan af tijdens ons gesprek!

In de jaren ‘80 waren het Stan Geerts en Fons Hoefmans die een zestal sequoia’s kochten in Zundert, gewoon omdat zij ze zo mooi vonden. Als je een sequoia koopt moet je hem in een pot kopen, want verplanten biedt nauwelijks overlevingskansen. Stan plantte ze, slechts 10 cm hoog, op Boshoven waar hij woonde. De sequoia in de voortuin van Fons (Boshoven 7) heeft het overleefd en pronkt nu statig bij het hek van de pas nieuwgebouwde woning. Zoon Jozef heeft een sequoia geplant bij zijn boerderij op de Flaasdijk. Sequoia’s hebben de eigenschap dat ze heel snel groeien en in Nederland zo’n 75m kunnen worden. Een ander kenmerk is dat ze heel zacht hout hebben, een echte knuffelboom dus! Karel Geerts had er rond 1990 ook eentje in zijn tuin geplant en toen Karel zijn woning verkocht hoopte hij dat de sequoia door de nieuwe eigenaar behouden zou blijven, maar helaas! Verder vind je een sequoia bij de ingang van het sportpark (door Fons en Stan aan de gemeente geschonken). Op Kwaalburg nr 15 staat ook nog steeds één van het hierboven genoemde zestal. De boom van Henk Olislaegers in de Laan van Echternach in de Wouwers, in het voorjaar van ’82 geplant, is in 2020 omgedaan omdat hij zo gigantisch groot was geworden. Té groot voor in hun tuin, midden in een woonwijk. Jammer, temeer daar Henk en Anja deze cadeau hadden gekregen na hun trouwen. Met een drone zijn er opnames gemaakt van het omdoen van deze kolossale sequoia. Ook Jan en Joke Loonen (van de Mongoolse linde op Boshoven) hebben er een paar jaar geleden eentje in hun achtertuin geplant, nu nog nauwelijks vanaf de straat (Baarleseweg) te zien. Maar de verwachting is dat dat over een paar jaar wel anders zal zijn, dan steekt die ook pontificaal boven het huis uit!