Historische dorpswandeling door Gilze

Dit huis met praktijkruimte is in 1909 gebouwd voor dokter Blom. Het pand is ontworpen door de Amsterdamse architect Lippits. De esculaap bovenin de voorgevel verwijst naar het beroep van de huisarts.

Dit rijksmonument uit 1910 valt vooral op door zijn driehoekige bouw. Het is door architect Botermans ontworpen voor deze plek en de voor- en zijgevel lopen parallel met de straten op deze oude vijfsprong.

Deze boomput werd in 1994 in opvallende goede staat gevonden vlakbij de kerk. Op dezelfde plek werd aardewerk gevonden uit de negende eeuw. De boomput zelf stamt uit ongeveer 1050.

Deze statige boerderij-woning met koetshuis is in 1878 gebouwd. Vanwege de bijzondere ornamenten, de belangrijke cultuurhistorische waarde en de unieke vorm is het pand een van de 26 rijksmonumenten in onze gemeente.

In 1907 liet de weduwe van looier Jan Baptist Rubbens deze kuiplooierij bouwen voor haar 23-jarige zoon Kees. De looierij is in 19xx verbouwd tot woning.

Deze boerenschuur uit 1647 deed in de achttiende eeuw dienst als tijdelijke schuurkerk, toen katholieken de kerk in het dorp niet mochten gebruiken. Rijksmonument sinds 1968. Sinds enkele jaren in gebruik als woonhuis.

In 1927 hebben de zusters van het gasthuis deze Lourdesgrot, met de beelden van Maria en van Bernadette Soubirous, laten bouwen. De grot is door pastoor Van de Noord ingezegend. De beelden zijn in 2010 gerenoveerd.

De huidige kerk dateert voor een klein deel uit 1617. Op het oudste deel in de noordelijke zijgevel is dit jaartal nog terug te vinden. De oude toren in de oorlog opgeblazen. De huidige is van 1952.

Het oorlogsmonument is in 1949 opgericht voor alle Gilzenaren die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen. Een aparte steen gedenkt militairen die in Nederlands-Indië zijn gesneuveld. Ook zijn er tien Britse en Canadese oorlogsgraven.

De Heuvel is het oudste plein in Gilze. De ‘hovel’ wordt al in 1456 genoemd. Vanaf 1768 tot 1854 vond hier de tweejaarlijkse beestenmarkt plaats. Van oudsher was aan het plein ook een herberg te vinden.

Deze twee gevelplaten verwijzen naar de geschiedenis van Gilze. De plaquette van Carla van den Ouweland verbeeldt de allervroegste geschiedenis en het gedicht van Pien Storm van Leeuwen handelt over de oude koekfabriek die hier gestaan heeft.

Dit café staat hier sinds 1879, maar het is gebouwd op een plek waar al in 1600 een boerderij stond. Met zijn ingezwenkte gevel is het een van de meest kenmerkende gebouwen van Gilze.

In 1892 liet de weduwe van burgemeester W. Mol op de Tip een villa bouwen. De familie Mol heeft het huis en de tuin tot 1941 bewoond. De tuin, het ‘Mollebos’, is nu een openbaar park.

Het gebouw heeft een geschiedenis als herberg, slagerij en patronaat. Van 1920 tot 1939 was het gemeentehuis. De voorgevel dateert van 1921. Nu in gebruik als Heemerf en museum.