Ommetje Klein Heike

De naam van dit eetcafé verwijst naar de voormalige eigenaar van het café, de familie Brooymans. Het café stamt uit 1913 en is een bekende pleisterplaats tussen Gilze en Chaam.

Het kerkdorp Gilze heeft een krans van buurtschappen om zich heen. De Langereit is daar een prachtig voorbeeld van. De naam Langereit komt al voor in het cijnsboek van 1456. Reit of rijt is een zeer oude naam voor een kleine, natuurlijke waterloop. Langereit betekent dus letterlijk: lange waterloop. Enkele voormalige boerenhoeven daar stammen uit het begin van de 18e eeuw. Westelijk van de buurtschap ligt een groot boscomplex met o.a. het Prinsenbos. Deze bossen zijn in oorsprong aangeplant om verstuiving van zand tegen te gaan, voor houtwinning en de jacht. Nu vormen ze een prachtig natuurgebied.

Het Prinsenbosch ligt ingeklemd tussen het St. Annabos en de Chaamse bossen. Het was, in een ver verleden, in het bezit van de heer van Breda. Verscholen in de rand van dit bos begon de Duitse bezetter in het voorjaar van 1941 met de bouw van een groot aantal legeringsgebouwen in de vorm van landhuizen. Na de oorlog zijn deze gebouwen overgegaan naar de Koninklijke Luchtmacht. In 1993 is op het voormalige luchtmachtterrein het Asielzoekerscentrum Gilze gevestigd. Het is nog steeds één van de grotere opvanglocaties in Nederland.

De Gilze Wouwer Leij is hier opgesloten in het strakke keurslijf van een waterloop naast de weg. De oorspronkelijke Gilze Wouwer Leij (topografische kaart uit 1868) lag aan de andere zijde van de weg en is tijdens de ruilverkaveling eind jaren 70 parallel aan de weg gelegd om het onderhoud te vereenvoudigen. Een wouwer is een visvijver. De heer van Breda had hier in de buurt een paar wouwers. Deze vijvers bezorgden hem vis voor zijn keuken. Vroeger kon het afvoeren van water niet snel genoeg gebeuren.

De Oude Schouten Hofstad is een langgevelboerderij. Een cultuurhistorische hoeve met schuur, schop en karschop, akkers met oude gewassen, bloemenborders, houtwallen en waterpoel. De geschiedenis van het erf gaat terug tot voor 1450.

De poel die is gelegen aan de zuidzijde van de Bavelseweg wordt gevoed door kwelwater dat ondergronds vanaf hoger gelegen gronden hier uittreedt. In de Tweede Wereldoorlog hadden de Duitsers hier een zware Flak-opstelling om het vliegveld Gilze-Rijen te verdedigen. Een erfenis uit die tijd was een poel vol munitieresten. Die kwamen tevoorschijn toen de poel werd verlegd in 2018.

De grote ruilverkaveling, die in de jaren 70 van de vorige eeuw is uitgevoerd, heeft dit gebied ingrijpend veranderd. Deze ruilverkaveling diende vooral de verbetering van de agrarische bedrijfsvoering.